Het Nederlands Instituut voor Jezuïeten Studies (NIJS) werd in het najaar van 2001 opgericht. Het wil op een actieve manier het onderzoek naar de geschiedenis, cultuur en spiritualiteit van de jezuïetenorde, wereldwijd, in verleden en heden, bevorderen en ondersteunen. Dit is des te meer wenselijk, nu op internationaal vlak de belangstelling hiervoor sterk toeneemt, met name onder niet-jezuïeten. Daartoe stelt het NIJS een gespecialiseerde bibliotheek ter raadpleging beschikbaar. Tevens kunnen geïnteresseerden er advies vragen betreffende kwesties die te maken hebben met de jezuïetenorde.
Nederlands Instituut voor Jezuïeten Studies
Paul Begheyn SJ, directeur
Singel 448
1017 AV AmsterdamTelefoon: 020-3446650
E-mail: pbegheyn@xs4all.nl
Het NIJS is uitstekend bereikbaar per openbaar vervoer: tram lijnen 1, 2 en 5, halte Koningsplein, en kan bezocht worden op afspraak. Schuin tegenover het NIJS ligt de bibliotheek van de Universiteit van Amsterdam, die beschikt over zeer veel publikaties betreffende de jezuïeten.
De bibliotheek van het NIJS omvat thans 4000 banden, en wordt regelmatig aangevuld door middel van schenkingen en aankopen. Zij bevat werken over de geschiedenis, cultuur en spiritualiteit van de Sociëteit van Jezus. Werken van jezuïeten – tenzij vallend onder de zojuist genoemde categorieën – zijn er niet in opgenomen.
De bibliotheek kent de volgende tien rubrieken:
- Algemene geschiedenis van de jezuïetenorde
- Ignatius van Loyola
- Instituut: Constituties, Algemene Vergaderingen
- Geestelijke Oefeningen
- Spiritualiteit
- Pastorale activiteiten
- Culturele activiteiten
- Anti-jezuïtische geschriften
- Geschiedenis van de jezuïetenorde per land
- Biografieën van jezuïeten
Bovendien zijn er jaargangen van tijdschriften aanwezig, die gepubliceerd werden en worden door jezuïeten, of die geheel of gedeeltelijk betrekking hebben op de geschiedenis, spiritualiteit en cultuur van de Sociëteit van Jezus. Het tijdschrift Studiën en zijn opvolger Streven (streven@skynet.be) is volledig aanwezig. Relevante naslagwerken kunnen ook ter plaatse geraadpleegd worden.
Catalogi met persoonsgegevens van Nederlandse jezuïeten zijn aanwezig vanaf 1849.
Boeken en tijdschriften dienen ter plaatse te worden geraadpleegd, en worden niet uitgeleend.
Periodiek worden op de website de aanwinsten van de bibliotheek van het NIJS bekend gemaakt.
- Het NIJS heeft op 11 februari 2006 tijdens de antiquarenbeurs in het Hessenhuis te Antwerpen bij antiquariaat Wilfried van den Bergh (Korbeek-Lo) een handschrift kunnen verwerven, dat inzicht biedt in het onderwijs van de jezuïeten in de achttiende eeuw.
Het handschrift meet 27.7 x 18.5 cm., en is als volgt samengesteld: 1 + 70 + 88 + 122 + 6 + [17] p. De tekst in Latijn en Frans is met een goed leesbare hand geschreven. Tegen het einde zijn pagina's bijgebonden met tekeningen, een gedrukte thesis uit 1750 (Marseille), en 6 eenzijdig gedrukte pagina's met illustraties van kleiner formaat (Barcelona 1752).
De schrijver noteerde op het voorblad: Cursus philosophicus. Tomus 2dus physicam particularem continens. auctore p. ignatio ludovico Commin soc. jesu presbytero. 1750.
Ignace Louis Commin werd op 24 december 1713 geboren te Avignon, waar hij op 7 september 1730 intrad in de jezuïetenorde. Op 2 februari 1747 legde hij te Marseille zijn laatste gelofte af, nadat hij meerdere jaren filosofie had onderwezen en procurator was geweest. In 1753 was hij procurator te Avignon, en in 1758 in het college te Lyon. In 1766 was hij in het noviciaat van Avignon. Daarna raakt men zijn spoor bijster. Hij is overleden na 1788.
At 11 February 2006, during the antiquarian fair in the Hessenhuis at Antwerp (Belgium), NIJS bought from antiquarian Wilfried van den Bergh (Korbeek-Lo) a manuscript, that gives information about Jesuit education in the eighteenth century.
The manuscript measures 27.7 by 18.5 cm., and includes the following: 1 + 70 + 88 + 122 + 6 + [17] p. Towards the end several pages with drawings are added, a printed thesis from 1750 (Marseille), and 6 smaller pages with illustrations, printed at Barcelona in 1752.
On the title page the athor wrote: Cursus philosophicus. Tomus 2dus physicam particularem continens. auctore p. ignatio ludovico Commin soc. jesu presbytero. 1750.
Ignace Louis Commin was born 24 December 1713 at Avignon (France), where he entered the Jesuit order 7 September 1730. 2 Februari 1747 he pronounced his final vows at Marseille, after having taught philosophy and having been procurator. In 1753 he was procurator at Avignon, and in 1758 in the college of Lyon. In 1766 he was in the noviciate of Avignon. After that no data are available. Hij died after 1788.
Sinds zijn oprichting in 2001 is vanuit het NIJS een reeks van zelfstandige publikaties gestart:
- Paul Begheyn m.m.v. Eugène van Deutekom, Gids voor de geschiedenis van de jezuïeten in Nederland 1850-2000 / A Guide to the History of the Jesuits in the Netherlands 1850-2000, Nijmegen, Valkhof Pers / Roma, Institutum Historicum Societatis Iesu, 2002 [Jesuitica Neerlandica, 1].
- Paul Begheyn, Petrus Canisius en zijn catechismus. De geschiedenis van een bestseller / Peter Canisius and his catechism. The history of a bestseller, Nijmegen, Museum Het Valkhof, 2005.
- Paul Begheyn, Gids voor de geschiedenis van de jezuïeten in Nederland 1540-1850 / A Guide to the History of the Jesuits in the Netherlands 1540-1850, Nijmegen, Valkhof Pers / Roma, Institutum Historicum Societatis Iesu, 2006 [Jesuitica Neerlandica, 2].
Tevens wordt vanuit het NIJS medewerking verleend aan publicaties in binnen- en buitenland:
- Charles O'Neill & Joaquín Dominguez (eds.), Diccionario Histórico de la Compañía de Jesús, Rome, Institutum Historicum S.I. / Madrid, Universidad Pontificia Comillas, 2001.
- Maurice Ackermans & Theo Hoogbergen (eds.), Kloosters en religieus leven. Historie met toekomst, 's-Hertogenbosch, Adr. Heinen, 2002.
- Rita Haub & Julius Oswald (eds.), Franz Xaver. Patron der Missionen. Festschrift zum 450. Todestag, Regensburg, Schnell & Steiner, 2002.
- Thomas M. Lucas (ed.), Spirit, style, story. Essays honoring John W. Padberg, S.J., Chicago, Loyola University Press, 2002.
- Arthur Anderegg e.a. (reds.), Een richting te gaan. Werkboek voor ignatiaanse spiritualiteit, [Nijmegen], Apostolaat van het Gebed, 2003.
- Joris Baers e.a. (reds.), Encyclopedie van de Mystiek, Kampen, Kok / Lannoo, Tielt, 2003.
- Peter van der Coelen e.a. (eds.), Jan Toorop portrettist, Zwolle, Waanders / Nijmegen, Museum Het Valkhof, 2003.
- Paul Begheyn (ed.), Nijmeegse Biografieën, deel 1, Hilversum, Verloren, 2004.
- Thomas M. McCoog (ed.), The Mercurian project. Forming Jesuit culture 1573-1580, Rome, Institutum Historicum S.I. / St. Louis, The Institute of Jesuit Sources, 2004.
- Christelijke Encyclopedie, Kampen, Kok, 2005.
In voorbereiding
- Bibliotheca Jesuitica Neerlandica Impressa 1540-1773, waarin alle op het huidige Nederlandse grondgebied in genoemde periode uitgegeven werken van jezuïeten worden beschreven.
- Catalogi personarum Missionis Hollandicae Societatis Iesu 1592-1773.
- Paul Begheyn & Joos van Vugt (eds.), Nijmeegse Biografieën, deel 2, Hilversum, Verloren, uitgave verwacht najaar 2006.
- Paul Begheyn SJ, Patrizio Foresta, Vincent Hunink, Saint Peter Canisius. Letters and Documents. Additions to Otto Braunsberger's 'Petri Canisii Epistulae et Acta'.
» Bibliografie betreffende Nederlandse JezuÏeten
In het NIJS wordt een bibliografie samengesteld betreffende de geschiedenis, spiritualiteit en cultuur van de Nederlandse jezuïeten van 1540 tot heden.
Voor de periode 1540-2005 zijn twee gidsen gepubliceerd, met respectievelijk 1268 en 3333 titels:
- Paul Begheyn m.m.v. Eugène van Deutekom, Gids voor de geschiedenis van de jezuïeten in Nederland 1850-2000 / A Guide to the History of the Jesuits in the Netherlands 1850-2000, Nijmegen, Valkhof Pers / Roma, Institutum Historicum Societatis Iesu, 2002 [Jesuitica Neerlandica, 1]. ISBN 90 5625 206 2.
- Paul Begheyn, Gids voor de geschiedenis van de jezuïeten in Nederland 1540-1850 / A Guide to the History of the Jesuits in the Netherlands 1540-1850, Nijmegen, Valkhof Pers / Roma, Institutum Historicum Societatis Iesu, 2006 [Jesuitica Neerlandica, 2]. ISBN 90 5625 132 5
Publikaties die na 2005 verschenen zijn, of die niet in bovengenoemde twee gidsen zijn opgenomen, zijn te vinden op deze website.
Current bibliography on Jesuit history
Polgár/Begheyn part I (2000-2005)
- Introduction
General and Special History 2006 (nrs. 1 - 235) - Countries 2006 (nrs. 236 - 815)
- Bibliography persons 2006 (nrs. 816 - 1413)
- Index of authors 2006
- Introduction
General and Special History 2008 - Countries 2008
- Bibliography persons 2008
- Index of authors 2008
Vanuit het NIJS wordt meegewerkt aan documentaires, tentoonstellingen en congressen in binnen- en buitenland.
- Televisiedocumentaire over jezuïeten in Nederland en België 'Bagage voor een spirituele reis', 2001.
- Tentoonstellingen over de Antwerpse graveursfamilie Wierix in Rembrandthuis, Amsterdam, 2001; Museum voor Religieuze Kunst, Uden, 2001.
- Tentoonstelling 'Sint Franciscus Xaverius (1506-1552) en de Amsterdamse jezuïeten' in Museum Amstelkring, Amsterdam, 2003.
- Tentoonstelling '350 jaar Krijtberg. Van schuilkerk tot neogotische droom' in Bijbels Museum, Amsterdam, 2004.
- Tentoonstelling 'Petrus Canisius en zijn catechismus 1555-2005' in Museum Het Valkhof, Nijmegen, 2005.
Het NIJS maakt deel uit van de Commissie Overleg Instituten van de Konferentie Nederlandse Religieuzen, waarbij ook de volgende instituten zijn aangesloten:
- Augustijns Instituut, Eindhoven: www.augustijnsinstituut.nl
- Dominicaans Studiecentrum voor Theologie en Samenleving, Nijmegen: www.dsts.nl
- Franciscaans Studiecentrum, Utrecht: www.franciscaans-studiecentrum.nl
- Instituut voor Oosters Christendom, Nijmegen: www.ru.nl/ivoc
- Liturgisch Instituut, Tilburg: www.uvt.nl/faculteiten/tft/li/
- Nederlands Carmelitaans Instituut, Nijmegen: www.carmeliteinstitute.nl
- Nijmeegs Instituut voor Missiologie, Nijmegen: www.ru.nl/nim
- Titus Brandsma Instituut, Nijmegen: www.titusbrandsmainstituut.nl
Het NIJS onderhoudt contacten met soortgelijke instituten van de jezuïetenorde elders in de wereld, waaronder:
- Istituto Storico della Compagníadi Gesù, Rome: xoomer.virgilio.it/mmorales/ihsi.html
- Institute of Jesuit Sources, Saint Louis (Missouri, USA): www.jesuitsources.com
Voor informatie betreffende de geschiedenis, cultuur en spiritualiteit van de jezuïetenorde wereldwijd kunnen de volgende links hun diensten bewijzen.